Meteorytowy deszcz pod Pułtuskiem

30 stycznia 1868 r.

Codziennie na Ziemię spada około 100 ton materii spoza naszej planety. Większość z tego materiału to na szczęście drobinki mniejsze niż ziarnko piasku, które spalając się w atmosferze zostawiają po sobie świetlny ślad „spadającej gwiazdy”. Czasem jednak zdarza się, że większe asteroidy zderzają się z Ziemią. Jedno z takich wydarzeń miało miejsce w XIX wieku nad naszym krajem.

30 stycznia 1868 roku na zimowym Warszawskim niebie pojawiła się znienacka ognista kula. Była jaśniejsza niż Księżyc w pełni i chociaż jej przelot trwał zaledwie 4 sekundy, zdążyła ona trzy razy zmienić kolor: z białej przez niebieską aż do krwisto-czerwonej. Po 3 i pół minuty warszawiacy usłyszeli coś co potem relacjonowali jako „grzmot trwający kilka sekund, a po nim straszliwy, trzeszczący huk, znacznie głośniejszy od wystrzału armatniego.” W tym samym czasie mieszkańcy wsi na wschód od Pułtuska nie tylko zauważyli światło tak jasne, że nie sposób było na nie patrzeć, ale również usłyszeli serie jakby wystrzałów z karabinów i odgłosy uderzeń w ich domostwach. Po wszystkim na ziemi znaleźli tysiące kamieni, których chwilę wcześniej tam nie było. Nikt nie został ranny w wyniku bezpośredniego trafienia meteorytem, ale podobno kilka osób nabiło sobie guzy lub skręciło nogi próbując się ukryć przed niebezpieczeństwem lub zobaczyć co się dzieje na dworze. Tak właśnie wyglądał jeden z największych deszczów meteorytowych jakich byliśmy świadkami w ostatnich kilkuset latach.

Zebrano do dzisiaj kilkaset kilogramów meteorytu Pułtuskiego, z których największy ma ponad 9 kilogramów. Należy on do chondrytów zwyczajnych co oznacza, że jest on dużo starszy niż Ziemia. Niewielkie fragmenty można znaleźć do dziś dnia w trudno dostępnych terenach doliny Narwi.

Więcej informacji o meteorytach i spadku pod Pułtuskiem można znaleźć pod linkiem: http://wiki.meteoritica.pl/index.php5/Pultusk_(Pu%C5%82tusk)

dr Anna Łosiak
dr Ania Łosiak
University of Exeter i Instytut Nauk Geologicznych PAN
Anialosiak.pl
https://www.ing.pan.pl/pracownicy/anna-losiak